Cənab Prezidentin rayon ictimaiyyəti ilə görüşündə xüsusilə vurğulandı ki, memorial kompleksi üçün layihə çoxdan hazır idi. Lakin bu layihənin icrası hər dəfə təxirə salınırdı, çünki dövlətimizin başçısı dərin bilirdi ki, zaman gələcək və Azərbaycan öz torpaqlarına tamamilə qayıdacaq. Bu uzaqgörənlik, müdriklik və strateji planlaşdırma Prezidentin fəaliyyətinin əsasını təşkil edirdi.
2003-2020-ci illər ərzində ölkənin bütün potensialı işğal altında olan torpaqlarımızın azad olunması üçün səfərbər edildi. Cənab Prezident İlham Əliyev bütün fəaliyyətini bu məqsədə yönəltdi və nəticədə 2020-ci ilin sentyabr-noyabr aylarında aparılan Vətən müharibəsi 17 il ərzində həyata keçirilən hazırlıq işlərinin möhtəşəm nəticəsi oldu. Bu tarixi döyüş Azərbaycan tarixində bir qələbə simvoluna çevrildi.
Azərbaycanın dünyaya ünvanladığı “Xocalıya ədalət!” çağırışı təəssüf ki, uzun illər cavabsız qaldı. Bu çağırışın beynəlxalq səviyyədə düzgün qiymətləndirilməməsi, böyük dövlətlərin və bir çox beynəlxalq təşkilatların faciəyə biganə qalması, tarixi ədalətin bəzən gecikməsinin acı bir nümunəsi oldu. Buna baxmayaraq, Azərbaycan dövləti, ictimai təşkilatlar və xaricdə yaşayan soydaşlarımız bu çağırışın səsini daim yüksəldərək Xocalı faciəsini dünyaya çatdırdılar.
Xocalıya ədalət çağırışının yayılmasında Heydər Əliyev Fondunun fəaliyyəti xüsusi qeyd olunmalıdır. Fondun xətti ilə həyata keçirilmiş “Xocalıya ədalət!” kampaniyası çərçivəsində dünyanın müxtəlif ölkələrində təqdimatlar, kitablar, məqalələr və sərgilər təşkil edildi. Bu təşəbbüslər Xocalı faciəsinin beynəlxalq səviyyədə tanıdılmasında önəmli rol oynadı.
Bütün bu səylərə baxmayaraq, ermənilərin xarici ölkələrdə olan riyakar himayədarları bu faciəni törətmiş cinayətkarların cəzasız qalmasını təmin etmək üçün əlindən gələni etdilər. Bu reallıq göstərdi ki, ədaləti bəzən yalnız öz gücünlə bərpa etmək mümkündür. Azərbaycan dövləti də məhz bu yanaşmanı həyata keçirərək milli ədaləti öz torpaqlarında təmin etdi.
İkinci Qarabağ müharibəsi nəticəsində 30 il ərzində işğal altında qalan torpaqlarımızın böyük hissəsi azad edildi. Həmçinin, 2025-ci ilin sentyabr ayında Azərbaycan ordusu işğal altında qalan digər əraziləri tamamilə düşməndən təmizləyərək milli torpaqların bütövlüyünü təmin etdi. Bu qələbə Azərbaycanın tarixində bir dönüm nöqtəsi oldu və xalqımızın milli qürurunu zirvəyə qaldırdı.
Möhtərəm Prezident İlham Əliyev öz çıxışında birmənalı şəkildə bildirdi ki, Xocalısız və Xankəndisiz Azərbaycanın qələbəsi heç zaman tam sayıla bilməzdi. Xocalı faciəsi Azərbaycan xalqının qəlbində dərin yaralar açmışdır və bu şəhər azad olunmadan xalqımızın sülh və təhlükəsizlik hissi tam bərpa oluna bilməzdi.
2023-cü il oktyabrın 15-də ölkə Prezidenti Xocalıda Azərbaycan Bayrağını qaldırdı. Bu, yalnız rəmzi bir addım deyildi; həm də erməni faşizminin və separatizminin Azərbaycan torpaqlarında bundan sonra baş qaldıra bilməyəcəyinə dair bütün dünyaya göndərilən güclü bir mesaj idi. Bu hadisə xalqımızın əzmini, dövlətimizin gücünü və milli birliyin əhəmiyyətini bir daha nümayiş etdirdi.
2024-cü ildən etibarən Xocalı şəhərində mərhələli şəkildə bərpa işlərinə başlanıldı. Şəhərin infrastrukturu yenidən quruldu, yollar, kommunal sistemlər və yaşayış sahələri müasir standartlara uyğun şəkildə bərpa edildi. Bu işlər yalnız fiziki bərpa ilə məhdudlaşmadı, həm də şəhərin sosial-iqtisadi həyatının canlanmasına xidmət etdi.
2025-ci ildən etibarən isə Xocalı sakinlərinin mərhələli şəkildə doğma torpaqlarına qayıdışına başlanıldı. İlk mərhələdə ailələr üçün müasir yaşayış kompleksləri tikildi, məktəblər, uşaq bağçaları, səhiyyə müəssisələri fəaliyyətə başladı. Bu təşəbbüslər sakinlərin təhlükəsiz və rahat şəkildə öz doğma şəhərlərinə qayıtmasını təmin etdi.
2026-cı ildə Xocalıya qayıdış prosesi daha sürətlə davam edir. Hazırda şəhərin əsas küçələri və yaşayış məhəllələri sakinlərin istifadəsinə açılıb. Torpaqlarına qayıdan insanlar yalnız mənzil deyil, həm də milli kimlik, tarix və mədəniyyətlərinə sahib çıxırlar. Bu, həm də Azərbaycan xalqının qələbəsinin, milli birliyinin və dövlətimizin gücünün canlı göstəricisidir.
Xocalıya geri dönən sakinlər arasında yaşlı nəsil, gənclər və uşaqlar da var. Hər bir ailə doğma torpaqlara qayıdışın sevincini yaşayır. Bu qayıdış həm də gələcək nəsillərə tarixi xatırlatmaq və faciənin unudulmamasını təmin etmək baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Şəhərin bərpası ilə yanaşı, Xocalıda iqtisadi həyat da canlanır. Fermer təsərrüfatları, kiçik və orta bizneslər, sənaye obyektləri yenidən fəaliyyətə başlayır. Bu, yalnız sakinlərin rifahını artırmır, həm də bölgənin davamlı iqtisadi inkişafını təmin edir.
Artıq 2026-cı ildə Xocalı tamamilə Azərbaycan dövlətinin nəzarətindədir və sakinlərin qayıdışı mərhələli şəkildə davam edir. Bu tarixi proses həm milli birliyin, həm də dövlətimizin gücünün canlı təsdiqidir. Xocalı yalnız bir şəhər deyil, eyni zamanda Azərbaycan xalqının qəlbində əbədi yaşayan bir simvoldur – əzmkarlığın, ədalətin və doğma torpaqlara dönüşün simvolu.
