
Azərbaycanın elm, təhsil və memarlıq tarixində elə şəxsiyyətlər vardır ki, onların fəaliyyəti yalnız bir sahə ilə məhdudlaşmır, bütövlükdə cəmiyyətin intellektual inkişafına, milli-mədəni irsin qorunmasına və gələcək nəsillərin yetişdirilməsinə xidmət edir. Belə ziyalıların həyat yolunda elmi axtarışlar, böyük zəhmət, peşəkar məsuliyyət və Vətənə bağlılıq mühüm yer tutur. Azərbaycan Memarlıq və İnşaat Universitetinin rektoru, memarlıq doktoru, professor, Əməkdar memar Gülçöhrə Hüseyn qızı Məmmədova da ölkəmizin elmi-pedaqoji həyatında zəngin fəaliyyəti ilə tanınan ziyalılardandır. Onun çoxillik elmi yaradıcılığı, universitet rəhbərliyindəki təcrübəsi və memarlıq irsinin araşdırılması istiqamətində gördüyü işlər Azərbaycan memarlıq məktəbinin inkişafı baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır.Gülçöhrə Məmmədovanın həyat yolunun əsasını elmə və təhsilə bağlılıq təşkil edir. Azərbaycan İnşaat Mühəndisləri İnstitutunun Memarlıq fakültəsini bitirdikdən sonra elmi-pedaqoji fəaliyyətə başlayan alim müxtəlif akademik vəzifələrdə çalışaraq professor səviyyəsinə yüksəlib. Onun elmi maraq dairəsində Azərbaycan memarlığının tarixi, Qafqaz Albaniyasının memarlıq abidələri, qədim tikililərin bərpası və milli memarlıq irsinin qorunması xüsusi yer tutur. 1985-ci ildə namizədlik, 1999-cu ildə isə doktorluq dissertasiyasını müdafiə etməsi uzunmüddətli elmi araşdırmalarının mühüm mərhələlərindəndir. Bu istiqamətdə aparılan tədqiqatlar xalqımızın qədim memarlıq ənənələrinin öyrənilməsi və gələcək nəsillərə çatdırılması baxımından böyük dəyərə malikdir.
Professor Gülçöhrə Məmmədovanın elmi fəaliyyətində xüsusi diqqət çəkən istiqamətlərdən biri tarixi memarlıq abidələrinin qorunması və bərpası ilə bağlı araşdırmalarıdır. Tarixi abidələr yalnız daşdan və memarlıq konstruksiyalarından ibarət deyil. Onlar bir xalqın yaddaşını, mədəniyyətini, estetik düşüncəsini və əsrlər boyu formalaşmış sənət ənənələrini yaşadır. Belə irsin elmi əsaslarla öyrənilməsi, memarlıq xüsusiyyətlərinin müəyyənləşdirilməsi və bərpası böyük məsuliyyət tələb edir. Gülçöhrə Məmmədovanın Şəkinin Kiş, Qəbələnin Nic və Qaxın Qum kəndlərində yerləşən tarixi dini memarlıq abidələrinin bərpası ilə bağlı layihələrdə rəhbər kimi iştirakı onun elmi fəaliyyətinin praktik əhəmiyyətini nümayiş etdirir. Bu cür işlər Azərbaycan ərazisindəki zəngin memarlıq irsinin qorunmasına xidmət edən mühüm təşəbbüslərdəndir.
Azərbaycan Memarlıq və İnşaat Universiteti ölkəmizin mühəndislik, memarlıq, inşaat və şəhərsalma sahələri üzrə yüksək ixtisaslı mütəxəssislər hazırlayan aparıcı ali təhsil müəssisələrindən biridir. Gülçöhrə Məmmədovanın uzun illərdir bu universitetə rəhbərlik etməsi onun peşəkar bioqrafiyasında mühüm yer tutur. Universitetin fəaliyyəti yalnız auditoriyalarda dərslərin keçirilməsi ilə məhdudlaşmır. Burada elmi tədqiqatların inkişafı, beynəlxalq akademik əməkdaşlıq, müasir texnologiyaların tədrisə inteqrasiyası və tələbələrin praktiki bacarıqlarının artırılması xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Professor Gülçöhrə Məmmədovanın rektor kimi üzərinə düşən məsuliyyət də bu istiqamətlərin əlaqələndirilməsi, akademik mühitin inkişafı və peşəkar kadr hazırlığının davamlı təmin olunması ilə bağlıdır.
Gülçöhrə Məmmədovanın ziyalı portretində mühüm yer tutan amillərdən biri gənc mütəxəssislərin yetişdirilməsinə verdiyi elmi-pedaqoji töhfədir. Memarlıq və inşaat sahəsində çalışan mütəxəssislərin bilik və bacarıqları insanların gələcək yaşayış mühitinə birbaşa təsir göstərir. Onların hazırlığında nəzəri biliklərlə yanaşı, texniki təhlükəsizlik, müasir layihələndirmə üsulları, memarlıq estetikası və ekoloji məsuliyyət xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Bu baxımdan universitetin professor-müəllim heyətinin fəaliyyəti böyük ictimai dəyərə malikdir. Gülçöhrə Məmmədovanın elmi rəhbərliyi altında tədqiqatçıların yetişməsi və çoxsaylı elmi əsərlərinin mövcudluğu onun akademik fəaliyyətinin mühüm göstəricilərindəndir. Əsl alimin ən böyük nailiyyətlərindən biri yalnız öz elmi araşdırmaları deyil, həm də yeni alim və mütəxəssis nəslinin formalaşmasına verdiyi töhfələrdir.
Müasir dünyada memarlıq və inşaat sahəsi sürətlə dəyişən texnologiyalarla inkişaf edir. Rəqəmsal layihələndirmə, ekoloji davamlılıq, enerji səmərəliliyi və təhlükəsiz şəhərsalma prinsipləri gələcəyin memar və mühəndisləri qarşısında yeni tələblər qoyur. Azərbaycan Memarlıq və İnşaat Universitetinin belə bir dövrdə müasir biliklərə malik mütəxəssislər yetişdirməsi ölkənin sosial-iqtisadi inkişafı baxımından böyük əhəmiyyət daşıyır. Gülçöhrə Məmmədovanın rəhbərlik etdiyi ali təhsil müəssisəsinin elmi və tədris potensialı da bu istiqamətdə mühüm rol oynayır. Universitetin beynəlxalq əlaqələrinin inkişaf etdirilməsi, elmi tədqiqatların təşviq olunması və təhsilin əmək bazarının tələblərinə uyğunlaşdırılması müasir ali məktəb idarəçiliyinin əsas vəzifələrindəndir.
Professor Gülçöhrə Məmmədovanın fəaliyyəti dövlət tərəfindən də yüksək qiymətləndirilib. O,
“Əməkdar memar” fəxri adına, “Şöhrət” və “Şərəf” ordenlərinə, eləcə də Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fəxri diplomuna layiq görülüb. Bu təltiflər onun uzunillik elmi, pedaqoji və ictimai fəaliyyətinin rəsmi qiymətləndirilməsinin göstəriciləridir. Beynəlxalq memarlıq və mühəndislik akademiyalarında təmsil olunması da onun elmi fəaliyyətinin Azərbaycan hüdudlarından kənarda tanınması baxımından əhəmiyyətlidir. Elmi adlar və dövlət mükafatları mühüm nailiyyətlər olsa da, ziyalının ən böyük sərvəti yaratdığı biliklər, yetişdirdiyi mütəxəssislər və gələcək nəsillərə ötürdüyü elmi irsdir.
Azərbaycanın işğaldan azad edilmiş ərazilərində həyata keçirilən genişmiqyaslı bərpa-quruculuq prosesi memarlıq və inşaat sahəsində çalışan mütəxəssislərin üzərinə yeni tarixi məsuliyyət qoyur. Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda müasir yaşayış məntəqələrinin salınması, şəhərlərin yenidən qurulması, tarixi-mədəni irsin qorunması və innovativ şəhərsalma həllərinin tətbiqi böyük peşəkarlıq tələb edir. Azərbaycan Memarlıq və İnşaat Universitetinin məzunlarının bu layihələrdə iştirak etməsi universitetin kadr hazırlığının ölkənin inkişafı ilə əlaqəsini nümayiş etdirir. Gülçöhrə Məmmədovanın rəhbərlik etdiyi ali məktəbin fəaliyyəti də gələcəyin qurucuları olan memar və mühəndislərin yetişdirilməsi baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Azərbaycan qadınının elm, təhsil və ictimai həyatda qazandığı uğurlar ölkəmizin intellektual inkişafının mühüm göstəricilərindəndir. Gülçöhrə Məmmədovanın uzunillik akademik fəaliyyəti, elmi yaradıcılığı və universitet rəhbərliyindəki təcrübəsi qadın alimlərin cəmiyyətin inkişafına verdiyi töhfələrin nümunələrindən biridir. Elm sahəsində yüksəlmək davamlı zəhmət, ciddi araşdırmalar və böyük iradə tələb edir. Universitetə rəhbərlik etmək isə bu məsuliyyəti daha da artırır. Belə bir peşəkar həyat yolu gənc qızların təhsilə, elmə və mühəndislik sahələrinə marağının artırılması baxımından da ruhlandırıcı məna daşıyır. Çünki elmə həsr olunan ömür yalnız fərdi uğurlarla deyil, başqa insanların inkişafına açılan imkanlarla dəyər qazanır.
Möhtərəm Prezidentimiz cənab İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycanda həyata keçirilən inkişaf siyasətində elm, təhsil, müasir infrastruktur, şəhərsalma və insan kapitalının gücləndirilməsi mühüm istiqamətlərdəndir. Bu sahələrin hər birində yüksək ixtisaslı mütəxəssislərə böyük ehtiyac vardır. Azərbaycan Memarlıq və İnşaat Universitetinin fəaliyyətinin strateji əhəmiyyəti də ölkəmizin memarlıq, mühəndislik və tikinti sektorlarının peşəkar kadrlarla təmin olunmasına xidmət etməsidir. Professor Gülçöhrə Məmmədovanın rəhbərlik fəaliyyəti bu böyük təhsil və elm missiyası ilə sıx bağlıdır. Universitetin gələcək inkişafı üçün elmi yeniliklərə açıqlıq, akademik keyfiyyətin qorunması, beynəlxalq əməkdaşlıq və tələbələrin peşəkar hazırlığının gücləndirilməsi əsas prioritetlərdir.
Azərbaycan Memarlıq və İnşaat Universitetinin rektoru, memarlıq doktoru, professor, Əməkdar memar Gülçöhrə Hüseyn qızı Məmmədovanın həyat və fəaliyyət yolu elmə bağlılığın, milli memarlıq irsinə hörmətin və ali təhsilə xidmətin əhəmiyyətini nümayiş etdirir. Onun tarixi memarlıq abidələrinin tədqiqi və bərpası istiqamətindəki elmi fəaliyyəti, akademik mühitdəki uzunillik təcrübəsi və dövlət tərəfindən yüksək qiymətləndirilməsi peşəkar bioqrafiyasının mühüm səhifələridir. Əsl ziyalılıq yalnız elmi dərəcə və yüksək vəzifə ilə deyil, qorunan mənəvi irs, yaradılan elmi bilik və yetişdirilən nəsillərlə ölçülür. Gülçöhrə Məmmədovanın memarlıq elminə və ali təhsilə xidmətinin mənəvi dəyəri də məhz burada özünü göstərir. Çünki memar yalnız binaların layihəsini hazırlamır, alim yalnız elmi əsər yazmır, müəllim yalnız bilik öyrətmir – onların hər biri öz əməyi ilə gələcəyin daha savadlı, daha gözəl və daha qüdrətli Azərbaycanının qurulmasına töhfə verir.